Een uitgebreid onderzoek over de afgelopen vijf jaar naar 's werelds 634 primatensoorten heeft uitgewezen dat bijna 50 procent van de soorten, volgens de criteria van de IUCN Rode Lijst van Bedreigde Soorten, met uitsterven wordt bedreigd.

De naaste verwanten van de mens – apen en andere primaten - verdwijnen in rap tempo van de aarde. Sommige soorten worden letterlijk tot uitsterven toe opgegeten. Dit werd vandaag bekend gemaakt door de meest vooraanstaande deskundigen op het gebied van primaten tijdens het 22ste congres van de International Primatological Society in Edinburgh, Schotland. Issued at the 22nd International Primatological Society Congress in Edinburgh, Scotland, the report by the world's foremost primate authorities presented a chilling indictment on the state of primates everywhere.ia, more than 70 percent of primates are classified on the IUCN Red List as Vulnerable, Endangered or Critically Endangered – meaning they could disappear forever in the near future.

The main threats are habitat destruction, particularly from the burning and clearing of tropical forests that also emits at least 20 percent of the global greenhouse gases causing climate change, and the hunting of primates for food and an illegal wildlife trade.De grootste bedreigingen voor de apen zijn de vernietiging van habitat, vooral door kappen van tropisch bosgebied, meest voor landbouwproductie (b.v. soja, palmolie) en de jacht op primaten voor voedsel en illegale handel in wilde dieren.

“We maken ons al jaren zorgen over de primaten, maar nu hebben we voldoende gegevens om aan te tonen dat de situatie nog veel ernstiger is dan we dachten,” zegt Russell A. Mittermeier, President van Conservation International (CI) en voorzitter van de IUCN Species Survival Commissie Primate Specialist Group."We've raised concerns for years about primates being in peril, but now we have solid data to show the situation is far more severe than we imagined," said Russell A. Mittermeier, president of Conservation International (CI) and the longtime chairman of the IUCN Species Survival Commission's Primate Specialist Group.

Het onderzoek, gefinancierd door CI, de Margot Marsh Biodiversity Foundation, Disney’s Animal Kingdom en IUCN is onderdeel van een grootscheepse evaluatie van de status van alle zoogdieren ter wereld. De uitkomsten hiervan zullen worden gepresenteerd op het 4e IUCN World Conservation Congress, dat in oktober plaatsvindt in Barcelona.

In Azië staat meer dan 70 procent van de primaten op de IUCN Rode Lijst als kwetsbaar, bedreigd of ernstig bedreigd, wat betekent dat ze voorgoed kunnen verdwijnen in de nabije toekomst. In zowel Vietnam als Cambodja wordt ongeveer 90 procent van de primatensoorten met uitsterven bedreigd. Grote populaties gibbons en andere apen verdwijnen in rap tempo omdat mensen op zoek zijn naar voedsel of ze verdwijnen in de grootschalige illegale handel voor traditionele Chinese medicijnen en huisdieren.

"What is happening in Southeast Asia is terrifying," said Jean-Christophe Vié, Deputy Head of the IUCN Species Program."Wat in Zuidoost-Azië gebeurt is verschrikkelijk," zegt Jean-Christophe Vié, plaatsvervangend hoofd van het IUCN Species Programma. "We hebben dit eerlijk gezegd nog nooit meegemaakt. Dat zo’n groot percentage van een diersoort zo sterk wordt bedreigd." "To have a group of animals under such a high level of threat is, quite frankly, unlike anything we have recorded among any other group of species to date."

Primaten zijn ons naaste verwanten en erg belangrijk voor de gezondheid van onze ecosystemen. Door de verspreiding van zaden en andere interacties met hun omgeving helpen primaten om de diversiteit van planten en dieren in tropische bossen te behouden. Gezonde bossen zijn van levensbelang voor de lokale bevolking en vormen een opslagplaats voor koolstofdioxide. Het verlies aan tropische bossen is de oorzaak van minstens 20 procent van de mondiale uitstoot van broeikasgassen dat klimaatverandering tot gevolg heeft.

Ondanks de negatieve uitkomst van het onderzoek, wijzen natuurbeschermers ook op de successen die worden geboekt in het beschermen van primatensoorten.

Zo zijn het Roodstuitleeuwaapje (Leontopithecus chrysopygus) en Gouden leeuwaapje (Leontopithecus rosalia) in Brazilië, door drie decennia intensieve samenwerking door verschillende instituties, inmiddels goed beschermd. De populaties zijn echter nog steeds klein en herbebossing is noodzakelijk om hen de habitat te geven die ze nodig hebben om op de lange termijn te kunnen overleven.

“Als je bossen hebt, kun je primaten beschermen,” zegt CI wetenschapper Anthony Rylands, en tevens vice-voorzitter van de IUCN Primate Specialist Group. De samenwerking voor het behoud van het Gouden leeuwaapje laat zien dat het beschermen van bos en het creëren van corridors niet alleen van belang is voor primaten, maar ook voor het behoud van gezonde ecosystemen en watervoorzieningen en dat we daarmee tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen kunnen terugdringen.

Ander positief nieuws op het congres van de International Primatological Society werd naar buiten gebracht door de World Conservation Society. Uit recentelijk onderzoek blijkt dat er in het noorden van de Republiek Congo naar schatting 125.000 gorilla’s leven, in tegenstelling tot de geschatte 100.000 in de jaren ’80. Experts waren er zelfs van overtuigd dat er wellicht nog veel minder over waren door ziekten en jacht. “Deze cijfers laten zien dat de meeste gorilla’s ter wereld in het noorden van de Republiek Congo voorkomen én tevens dat het beschermen van de natuur zijn vruchten afwerpt. Deze ontdekking laat de wereld zien dat we kwetsbare en bedreigde diersoorten, of het nu de gorilla’s in Afrika, de tijgers in India of de lemuren in Madagascar zijn, kunnen beschermen,” zegt Steven Sanderson, President van de Wildlife Conservation Society.Issued at the 22nd International Primatological Society Congress in Edinburgh, Scotland, the report by the world's foremost primate authorities presented a chilling indictment on the state of primates everywhere.

Bron: IUCN
Foto: Gouden leeuwaapje - Luciano Candisani 2008

• Gehele artikel
• De Rode Lijst
• Feiten en cijfers over primaten
• IUCN Primate Specialist Group
• Foto galerie