[Blog] Ervaringen delen maakt sterk in strijd voor meer veiligheid Latijns-Amerikaanse natuurbeschermers

14 november 2017

Latijns-Amerika is de meest dodelijke regio voor natuurbeschermers. Om hen betere bescherming te bieden werd deze week een bijeenkomst gehouden in Bogota, Colombia, op initiatief van onder andere IUCN NL. Liliana Jauregui was erbij en stelde vast dat actie op drie niveaus nodig is: concrete bescherming 'on the ground', het delen van ervaringen en druk vanuit de internationale diplomatie.

Latijns-Amerika: het is mijn geboortegrond. Maar het is ook de meest dodelijke regio ter wereld om natuurbeschermer te zijn. In 2016 werd 60 procent van de moorden op natuurbeschermers hier gepleegd, waaronder die op Berta Cáceres die wereldwijd aandacht kreeg. 

Deze week kwamen tientallen natuurbeschermers (waaronder Berta’s dochter), juridische en veiligheidsexperts, overheidsvertegenwoordigers en ngo’s bijeen in Bogota. Het doel: lessen trekken uit elkaars ervaringen, en de krachten bundelen voor meer veiligheid.

Want dat is in deze regio hard nodig. De druk op natuurlijke hulpbronnen neemt steeds meer toe. Er is een goudkoorts gaande in Peru, terwijl in Colombia de ontbossing afgelopen jaar met 44 procent toenam. Natuurbeschermers die de natuur hiertegen proberen te verdedigen worden steeds vaker geconfronteerd met geweld, in een poging hun protest te smoren. Vooral mensen in geïsoleerde regio’s, zoals inheemse mensen of boeren, zijn kwetsbaar.

Hoe kunnen we hen beter beschermen? Daarvoor zijn drie zaken belangrijk – en elk kwamen ze in Bogota aan bod.

Beschermingsmaatregelen ‘on the ground’

Allereerst, en het meest voor de hand liggend: we moeten directe bescherming bieden aan de mensen die gevaar lopen, bijvoorbeeld via veiligheidstrainingen. In het kader van ons project Bescherm de natuurbeschermer startten we dit jaar een twee jaar durend veiligheidstraject voor mensen die wonen, werken en leven in Tambopata, in het oosten van de Peruaanse Amazone. Een van hen is Demetrio Pacheco, die met zijn gezin aan de uiterste rand van het park woont. Als bewoner is hij tegelijkertijd vrijwillige boswachter: hij voert patrouilles uit om het park te beschermen en meldt illegale activiteiten van mijnwerkers of houtkappers. Daarmee dwarsboomt hij hun lucratieve activiteiten en dat komt hem regelmatig op bedreigingen te staan. Op een dag vond hij zelfs een kogel op zijn bureau, als waarschuwing. 

Het veiligheidstraject was voor hem een openbaring, zo vertelde Demetrio in Bogota. Het was de eerste keer dat vertegenwoordigers van alle groepen uit Tambopata bij elkaar kwamen. En dat was winst: “De onderlinge communicatielijnen zijn verstevigd. We houden elkaar in de gaten en alarmeren elkaar bij risico’s.” Ook werd voor het eerst in kaart gebracht welke plekken het meest kwetsbaar zijn: waar wonen mensen geïsoleerd, waar wordt er mijnbouw of houtkap gepleegd? Uit deze analyse kwam Demetrio als persoon met een hoog risicoprofiel naar boven: hij woont immers afgelegen, en pal naast de grens van het park waar de mijnbouw oprukt. Er wordt nu een beschermingsplan voor hem ingericht. 

Delen van ervaringen

Het zijn precies dit soort best practices die als inspiratie kunnen dienen voor andere natuurbeschermers in risicovolle gebieden. Dat is het tweede belangrijke punt: we moeten zorgen voor uitwisseling van kennis en ervaringen. Deze bijeenkomst in Bogota, georganiseerd door de Universal Rights Group, biedt daar een platform voor, en er volgen er nog drie in het komende jaar in Ecuador, Chili en Costa Rica. Maar ook de online portal Environment-Rights.org, op initiatief van VN Speciaal Rapporteur John Knox, is een digitale ontmoetingsplek waar ervaringen worden gedeeld.

Pressie via diplomatie

Tot slot: de veiligheid van natuurbeschermers moet gewaarborgd worden door overheden. Het helpt als die overheden op hun verantwoordelijkheden worden gewezen door internationale gremia, zoals de Verenigde Naties. In Bogota kregen lokale natuurbeschermers de kans om hun verhalen te delen met onder andere Speciaal Rapporteur John Knox van de VN en vertegenwoordigers van CEPAL, de Inter American Commission for Human Rights en diverse ambassades. Aan hen nu de taak om ervoor te waken dat de veiligheid van natuurbeschermers op het hoogste internationale beleidsniveau als prioriteit wordt erkend. 
 

DeelPagina delen met AddThis

Reactie toevoegen

Meer artikelen van: Liliana Jauregui