[Blog] 160 miljoen hectare bos herstellen: kans van slagen?

13 juli 2018

Sinds de lancering van de Bonn Challenge eind 2011 hebben tientallen landen toegezegd om op grote schaal te gaan herbebossen. Tot dusver is 160 miljoen hectare nieuw bos beloofd, een gebied ruim drie keer zo groot als Frankrijk.

Deze herbebossing past in het behalen van de klimaatdoelen, de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDGs) en het VN-verdrag om verwoestijning tegen te gaan (UNCCD). De schaal waarop het moet gebeuren levert echter een ongekende uitdaging. Vorige maand bezocht ik samen met tal van experts en wetenschappers het Latsis symposium over Scaling-up Forest Restoration in Zürich om uitdagingen en kansen voor het opschalen van bosherstel te bespreken. 

Vele mensen, vele meningen

Dat bosherstel hard nodig is, blijkt ook uit een waarschuwing van de UNCCD. Volgens hen zal de wereldeconomie maar liefst 23 biljoen dollar verliezen als gevolg van landdegradatie. Het actief herstellen van bossen zou ‘slechts’ zo'n 4,6 biljoen dollar kosten. Vanuit financieel oogpunt is het dus ook slim om aan bosherstel te werken.

Maar ja, wie hoest deze 4,6 biljoen dollar bij elkaar? En hoe moeten die bossen er dan uit gaan zien?

Daarover hebben vele mensen vele meningen. En hoe groter de schaal, hoe ingewikkelder het wordt. Met het opschalen van projecten wordt dan ook een nieuwe uitdaging geboren: hoe verbind je belanghebbenden die verschillende visies hebben en op verschillende niveaus opereren? Dit vraagt om een gecoördineerde aanpak door zowel overheden, investeerders, ngo’s en vooral ook lokale belanghebbenden.

Wie betaalt, bepaalt

Naast het verbinden van belanghebbenden, hangt het slagen van deze missie af van wie ervoor wil betalen.

Overheden zelf investeren tot nu toe nauwelijks in bosherstel. Het betrekken van private investeerders bij deze projecten is daarom cruciaal. Maar voor private investeerders is bosherstel alleen aantrekkelijk als het geld in het laatje brengt.

De kans is dus groot dat de Bonn Challenge zal leiden tot meer commerciële houtplantages - een vooruitzicht dat nou niet bepaald in de visie van ecologisch herstel past. Om toch ook ecologische kwaliteit te waarborgen is het noodzakelijk om te komen tot minimumcriteria voor bosherstel. 

Kansen voor bosherstel 

Dat er ook goede kansen zijn voor bosherstel op grote schaal werd tijdens het symposium duidelijk door een aantal concrete voorbeelden.

Volgens de gerenommeerde ecoloog Robin Chazdon kan in Brazilië 45% van het gedegradeerde land hersteld worden door middel van natuurlijke regeneratie. “Gebruik maken van natuurlijke regeneratie kan de kosten voor herbebossing tot wel 77% verminderen ten opzichte van actief herstel”, aldus Chazdon. Bijkomend voordeel is dat het vastleggen van CO2 vaak sneller gaat bij natuurlijke regeneratie dan bij aanplant, zo blijkt uit recent onderzoek.

Volgens bosherstelexpert Pedro Brancalion zijn er zogenaamde ‘hotspots’ voor bosherstel. Dat zijn gebieden waarin bosherstel veel sociaal-economische voordelen met zich meebrengt. Om het potentieel van bosherstel te ontsluiten zullen investeringen zich daarom in eerste instantie moeten richten op deze gebieden.

Dat dit kans van slagen heeft bewijst het voorbeeld in Ghana, waar we erin zijn geslaagd om investeringen te mobiliseren voor het herstel van bos. De aangeplante bomen bieden economisch-productieve functies zoals het leveren van sheanoten en houtskool, maar slaan ook CO2 op en dragen bij aan de biodiversiteit, een betere waterhuishouding en een vruchtbaarder bodem. Hierdoor dragen ze ook bij aan ecologisch herstel.

Het zijn precies dit soort slimme combinaties  waar we naar op zoek moeten, willen we deze ongekende uitdaging een kans van slagen bieden. 

Deze blog is geschreven in samenwerking met Rens Brouwer, masterstudent Forest and Nature Management en trainee bij IUCN NL.

DeelPagina delen met AddThis

Reactie toevoegen

Meer artikelen van: Caspar Verwer