Zo kun je internationale invloed aanwenden voor veiligheid natuurbeschermers

16 juli 2018

In landen als Peru en de Filippijnen is het steeds gevaarlijker om je uit te spreken voor behoud van de natuur of de rechten van de lokale bevolking. Hoe kun je, als lokale activist uit deze landen, de invloed van internationale gezaghebbende fora zoals de Verenigde Naties aanwenden om meer veiligheid te realiseren? Twee partners van IUCN NL bezochten de VN in Genève en leerden hier waardevolle lessen. 

Intensief, maar met veel praktische handvatten als resultaat, zo beschrijven natuurbeschermers Leon Dulce uit de Filippijnen en Luisa Rios uit Peru de twee weken durende training. Het Human Rights Defender Advocacy Programme werd dit jaar voor de vierde keer aangeboden door ISHR (International Service for Human Rights). Uit ruim 200 aanmeldingen werden Dulce en Rios geselecteerd om deel te nemen.

Inperking bewegingsvrijheid

In beide landen hebben natuur- en mensenrechtenbeschermers te maken met een steeds verdergaande inperking van de bewegingsvrijheid, zo merken ook de IUCN NL-partners. Dulce’s organisatie bijvoorbeeld coördineert het verzet tegen de schadelijke mijnbouw in de Filippijnen, die veel milieuvervuiling met zich meebrengt en waarvoor veel mensen van hun land verjaagd worden. Maar het uiten van protest wordt steeds gevaarlijker. Vorig jaar werden in de Filippijnen 41 mensen vermoord omdat zij opkwamen voor mens en milieu. Ook in Peru zien we dat lokale activisten het steeds moeilijker hebben om zich krachtig te manifesteren. Hun werk wordt gedwarsboomd of ze worden gecriminaliseerd.

Invloedrijke bondgenoot

In zo’n context is het belangrijk om ook vanuit andere richtingen druk uit te oefenen op overheden om hun verplichtingen op het gebied van mensenrechten en het milieu na te leven. De Verenigde Naties zijn daarvoor een waardevolle en invloedrijke bondgenoot. Hoe zet je die diplomatieke lobbykracht optimaal in?

“Hiervoor kregen we verschillende navigatieroutes aangereikt”, vertellen Rios en Dulce. “Alle landen die lid zijn van de VN worden eens in de zoveel tijd onder de loep genomen: hoe presteren zij op het gebied van mensenrechten? In deze Universal Periodic Review worden overheden gewezen op waar ze achterlopen en welke verbeteringen vereist zijn. Wij, als maatschappelijke organisaties, kunnen ze daarop aanspreken en ons advies en hulp aanbieden bij de implementatie.”

Mensenrechten waarborgen

Een andere tactiek die Rios en Dulce ontdekten is het inschakelen van een VN Speciaal Rapporteur. “Je kunt zo iemand uitnodigen om de situatie in het land te beoordelen en de overheid te wijzen op haar verantwoordelijkheden in het waarborgen van mensenrechten.” Dit bleek al eerder succesvol: het bezoek van Speciaal Rapporteur Philip Alston in 2007 leidde tot een grote afname van het aantal buitengerechtelijke moorden in de Filippijnen.

Tot slot kunnen ambassades bescherming bieden aan activisten. Vooral bij landen met een sterk mensenrechtenbeleid, zoals Nederland, kunnen Rios, Dulce of hun collega’s aankloppen als zij bedreigd worden. De ambassades geven hulp bij evacuaties maar ook hulp om het respecteren van mensenrechten in het betreffende land af te dwingen.

 

DeelPagina delen met AddThis

Reactie toevoegen

Meer artikelen van: Liliana Jauregui