Landaankoopfonds steunt recordaantal projecten wereldwijd

In het jubileumjaar was een bijzonder jaar voor het IUCN NL Landaankoopfonds. In 2025 werden er maar liefst 137 projecten ingediend door natuur- en maatschappelijke organisaties wereldwijd, het hoogste aantal ooit. Bovendien konden we een recordaantal krachtige voorstellen selecteren. Tien projecten in negen landen in Afrika, Latijns-Amerika en Azië ontvangen financiering om het leefgebied van bedreigde soorten te beschermen, te verbinden en te herstellen.

Headerfoto: Bedreigde Hyloxalus maculosus in Ecuador © Sam Schenker

‘Het is heel positief dat steeds meer lokale organisaties bewust zijn van onze subsidiemogelijkheden,’ zegt Marc Hoogeslag, coördinator van het Landaankoopfonds. ‘Tegelijkertijd stelt een groeiende aantal donoren ons in staat om meer landaankoop voor natuur, pachten voor de lange termijn en andere effectieve gebiedsgerichte beschermingsmaatregelen (area-based conservation measures – OECM’s) te ondersteunen. Op deze manier kunnen we onze impact vergroten.’

Diversiteit aan soorten en ecosystemen

De in 2025 geselecteerde projecten worden uitgevoerd in verschillende ecosystemen, waaronder een mangrovebos, een broedplaats voor zeeschildpadden en de Argentijnse Cerrado. Dit zijn leefgebieden van kwetsbare en (ernstig) bedreigde soorten zoals de karetschildpad, de West-Afrikaanse lamantijn en de Campbell-alligatorhagedis.

De bedreigingen voor ecosystemen zijn in verschillende projectgebieden vaak vergelijkbaar in. Het uitbreiden van landbouw, kappen van bos voor veeweiden en houtkap voor andere doeleinden zijn veelvoorkomende bedreigingen die zowel de natuur als de bestaansmiddelen van de lokale bevolking in gevaar brengen. In sommige projectgebieden wordt het voortbestaan van soorten ook bedreigd door stroperij, mijnbouw of de uitbreiding van stedelijke gebieden. Volgens Marc Hoogeslag ‘bieden de door het Landaankoopfonds geselecteerde initiatieven een effectieve reactie op deze bedreigingen.’

De in 2025 geselecteerde projecten:

• Bosherstel in Ivoorkust, Conservation des Espèces Marines
• Beschermen van slangenpopulaties in Kenia, Wild Snake Project
• Reservaten opnieuw verbinden in Tanzania, Nature Tanzania
• Belangrijke bosfragmenten verbinden op theeplantages in Sri Lanka, Preserving Land and Nature
• Broedplaats voor schildpadden in Indonesië, Jaga Alam Mangkai
• Uitbreiding van een botanisch reservaat in de Argentijnse Cerrado, Fundación Hábitat y Desarrollo
• Het laatste leefgebied van de Campbell-alligatorhagedis, FUNDESGUA
• Veiligstellen van de toekomst van het Grand Bois National Park in Haïti, Haiti National Trust
• Selva Enterna in Ecuador wordt uitgebreid, Amaru Foundation
• Dringende steun voor de uitbreiding van het Pitalala-reservaat, Khamai Foundation

Bosherstel in Ivoorkust

Voor het eerst ondersteunt het Landaankoopfonds een ngo in Ivoorkust. In het westelijke deel van de Atlantische kust van het land ligt het grootste nog overgebleven mangrove-ecosysteem. Dit unieke gebied is een belangrijke broedplaats voor verschillende soorten zeeschildpadden, waaronder de karetschildpad. Ook leven er populaties van de West-Afrikaanse krokodil, de Afrikaanse dwergkrokodil en de Afrikaanse lamantijn. Achter het mangrovebos biedt een overblijfsel tropisch regenwoud onderdak aan meer unieke soorten, zoals de witbuikpangolin.

Helaas wordt deze unieke biodiversiteit bedreigd door de uitbreiding van plantages en het kappen van mangroven voor brandhout. Recent heeft ook toerisme de druk op de natuur vergroot.

Met de steun van het Landaankoopfonds zal de Conservation des Espèces Marines (CEM) 969 hectare veiligstellen en beschermen door middel van landtitels. Nog eens 35 hectare plantages en aangetast bos wordt veiliggesteld via landaankoop. Het team zal samenwerken met lokale gemeenschappen om de ecosystemen te herstellen met inheemse vegetatie.

Beschermen van slangenpopulaties in Kenia

De Great Rift Valley in Kenia is de thuisbasis van de Keniaanse gehoornde adder: een zeldzame, endemische slang die op de Rode Lijst van de IUCN als kwetsbaar wordt vermeld. Uit recente monitoring blijkt dat de populatie blijft afnemen. De slang leeft het liefst aan bosranden, maar zijn habitat wordt steeds meer bedreigd door overbegrazing, uitbreiding van landbouw, het verzamelen van brandhout en mens-dier conflicten.

De missie van Wild Snake Project is het beschermen van slangenpopulaties en hun leefgebied, terwijl het welzijn en de veiligheid van mensen wordt gewaarborgd door middel van voorlichting, natuurbehoud en activiteiten voor het vreedzaam samenleven van mensen en wilde dieren. Onze subsidie zal Wild Snake Project ondersteunen in de ontwikkeling van de organisatie, zodat de jonge ngo de situatie van de Keniaanse gehoornde adder op de lange termijn kan verbeteren door zijn leefgebied te herstellen en te beschermen, de populatie te monitoren en de bewustwording onder de lokale gemeenschap te vergroten.

Reservaten worden opnieuw verbonden in Tanzania

Het Makao Wildlife Management Area in het noorden van centraal Tanzania verbindt drie belangrijke beschermde gebieden en biedt onderdak aan veel wilde dieren, waaronder leeuwen, olifanten en bedreigde gieren. Door landbouw, begrazing, stroperij, houtskoolproductie en landinname is hun leefgebied veel kleiner geworden, wat hun bewegingsvrijheid bemoeilijkt.

Met de steun van het Landaankoopfonds zal Nature Tanzania 119 hectare land in de buurt van het dorp Mwangudo beschermen om connectiviteit te herstellen, natuur te beschermen, families te compenseren en het levensonderhoud van de mensen in het gebied te ondersteunen. Er wordt land gekocht van 35 landeigenaren zodat het Makao Wildlife Management Area opnieuw kan worden verbonden met het Maswa Game Reserve. Hiermee wordt niet alleen de connectiviteit, maar ook de genenstroom verbeterd. Het land zal wettelijk worden beschermd door het dorpsbestuur.

Bosfragmenten verbinden op theeplantages in Sri Lanka

We gaan verder naar Azië, waar het volgende project zich afspeelt in het gebied met de grootste biodiversiteit van Sri Lanka. Het Sinharaja-regenwoud is een biosfeerreservaat en UNESCO-werelderfgoedlocatie in het zuidwesten van het land.

Naar schatting is het aandeel endemische soorten in dit regenwoud minimaal 30 procent, gebaseerd op een onderzoek uitgevoerd door Preserving Land and Nature (PLANT). Deze ngo heeft bedreigde vogels, kikkers, vissen, krabben, planten en zoogdieren gedocumenteerd, waaronder het Indische schubdier en de Sri Lankaanse luipaard. Maar hun leefgebied raakt steeds verder versnipperd, vooral door groeiende landbouw. Gezien de ecologische kwetsbaarheid van deze regio leidt dit tot onomkeerbaar soortenverlies.

Met de subsidie kan PLANT een deel van de biologische theeplantages met belangrijke bosfragmenten veiligstellen. Door deze strategische aankoop zullen ze niet alleen 20 hectare land direct beschermen, maar indirect ook het noordelijker gelegen gebied. Centraal in de aanpak van PLANT staat het betrekken van particuliere landeigenaren en lokale gemeenschappen bij hun natuurbeschermingsactiviteiten.

Broedplaats voor schildpadden in Indonesië

Mangkai is het meest afgelegen eiland van Indonesië en ligt in het beschermde mariene gebied van de Anambas-eilanden. Het afgelegen en onbewoonde eiland is een cruciale broedplaats voor de bedreigde groene schildpad en de ernstig bedreigde karetschildpad. Maar een culturele traditie beschouwt zeeschildpaddeneieren als een delicatesse en stropers uit een nabijgelegen dorp maken regelmatig de boottocht van een half uur naar Mangkai.

Jaga Alam Mangkai is een jonge lokale ngo die nesten van zeeschildpadden beschermt. Het strand Empung, het projectgebied, is een van de vier belangrijkste broedplaatsen voor zeeschildpadden op het eiland. Op slechts een hectare van dit strand zijn 50 procent van alle zeeschildpadnesten op het eiland te vinden.

Het IUCN NL Landaankoopfonds wil Jaga Alam Mangkai helpen met de aankoop van 3,8 hectare om deze belangrijke broedplaats te beschermen. Naast deze hectare strand omvat het toekomstige beschermde gebied ook 2,8 hectare bos. Daarnaast willen we een kleine subsidie geven om de jonge organisatie te helpen een sterkere positie in het natuurbehoud te ontwikkelen.

Uitbreiding van een botanisch reservaat in de Argentijnse Cerrado

De Cerrado is een van de meest bedreigde biomen van Argentinië. Hoewel het talloze inheemse plantensoorten heeft, is er nog maar 200 hectare Cerrado over. Door de snelle verstedelijking en landverkoop worden deze unieke graslanden en de manier van leven van de Mbya Guaraní-gemeenschappen ernstig bedreigd.

Fundación Hábitat y Desarrollo (FHyD) streeft ernaar dit land te behouden, zodat de Mbya Guaraní-gemeenschappen de toegang tot hun natuurlijke hulpbronnen behouden en tegelijkertijd kunnen profiteren van werkgelegenheid in het reservaat.  Samenwerking met de gemeenschap staat natuurlijk centraal in hun werk, dat onder meer bestaat uit het bevorderen van natuurbehoud, het behoud van culturele kennis en het verminderen van historische interetnische conflicten.

Dankzij de nieuwe subsidie kan FHyD 25 hectare toevoegen aan het 50 hectare grote natuurreservaat Tenondé, dat in 2019 werd gefinancierd door het Landaankoopfonds. Door Tenondé uit te breiden, wordt niet alleen meer van dit kwetsbare ecosysteem beschermd, maar worden ook meerdere Mbya Guaraní-gemeenschappen ondersteund en een vitale biodiversiteitscorridor versterkt.

Laatste leefgebied van de Campbell-alligatorhagedis

De ernstig bedreigde Campbell’s alligatorhagedis leeft nog slechts op één enkele bergtop in Guatemala. Industriële landbouw, houtkap en nederzettingen hebben 97 procent van het leefgebied van deze soort  vernietigd. 

Er is nog 360 hectare van zijn leefgebied over. De bedreigingen blijven toenemen door begrazing, maïsteelt en selectieve kap van eikenbomen. FUNDESGUA combineert meer dan tien jaar onderzoek, natuurherstel en gemeenschapsgericht natuurbehoud om de Campbell’s alligatorhagedis te beschermen. De ngo is mede opgericht door de gepassioneerde natuurbeschermster en Future For Nature-winnares Monica Torres, die de soort herontdekte nadat deze als uitgestorven werd beschouwd.

Met de steun van het Landaankoopfonds kan FUNDESGUA 26,65 hectare habitat beschermen, waaronder 10,54 hectare nevelwoud. Dit zal de habitat van meer dan 13.000 hagedissen veiligstellen. Aangezien dit stuk land anders waarschijnlijk zou zijn verkocht aan koffieproducenten of industriële boeren, was dit een belangrijke overwinning voor natuurbehoud.

Veiligstellen van het Grand Bois National Park in Haïti

Het 357 hectare grote Grand Bois National Park, gelegen in de biodiversiteitshotspot Massif de la Hotte, is een subtropisch nevelwoud met een uitzonderlijke endemische diversiteit en 55 bedreigde soorten met een vermelding op de Rode Lijst. Hieronder vallen veertien soorten ernstig bedreigde amfibieën en vier ernstig bedreigde plantensoorten.

Ondanks dat het een nationaal park is, staat het Grand Bois National Park nog steeds onder druk door ontbossing voor landbouw, veeteelt en houtkap. Bovendien vergroot een wandelpad de toegankelijkheid van het gebied voor mensen, wat leidt tot een hoger brandrisico en mogelijke verspreiding van invasieve soorten.

Met de subsidie zal Haiti National Trust (HNT) 215 hectare aankopen van 32 landeigenaren in het Grand Bios National Park, die – uiteraard – vrijwillig zullen verhuizen naar betere grond buiten het beschermde gebied. De aankoop van land in dit nevelwoud zal de verbindging van leefgebieden verbeteren en het langetermijnbeheer door de gemeenschap ondersteunen, waardoor een van de laatst overgebleven oerbossen van Haïti wordt veiliggesteld.

Om deze video te kunnen bekijken moet je ‘Sociale media en advertenties’-cookies accepteren. Klik hier om jouw cookie-instellingen te wijzigen.

Selva Enterna in Ecuador wordt uitgebreid

Het Amazonewoud langs de grens tussen Ecuador en Peru is een van de meest biodiverse regio’s op aarde. Helaas wordt ook het Amazonegebied zwaar getroffen door klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Mijnbouw, veeteelt en houtkap vormen een bedreiging voor bossen, rivieren en soorten, evenals voor de levenswijze van de mensen die in dit bijzondere gebied wonen.

Amaru Foundation wil daarom het Selva Eterna-reservaat in het stroomgebied van de Marañón-rivier uitbreiden, met als uiteindelijk doel een corridor die verbonden is met de Shuar- en Achuar-gemeenschappen, de oorspronkelijke bewoners van dit woud. Selva Eterna (‘Eeuwig Woud’ in het Spaans) bestaat uit 152 hectare land op een strategische plek tussen de landbouwgrens en de rivier.

Hier monitort Amaru 33 soorten, waaronder de Amazone-rivierdolfijn en bedreigde primaten, amfibieën en vogels. Het team houdt ook de interacties tussen mensen en wilde dieren, zoals jaguars, bij. Bij haar werk wisselt de stichting regelmatig kennis uit met de Shuar-gemeenschappen aan beide zijden van de grens. Met de steun van het Landaankoopfonds zal het Selva Eterna-reservaat met 89 hectare worden uitgebreid. Hier worden een wetenschappelijk onderzoeksstation vanuit de lokale gemeenschap en een centrum voor traditionele voorouderlijke kennis opgericht.

Dringende steun voor uitbreiding van het Pitalala-reservaat

Het Pitalala-reservaat ligt in het ‘World’s Biodiversity Vertex’ in Ecuador. Het is het meest soortenrijke gebied van 100×100 km in het Amazonegebied, zoals vastgesteld aan de hand van een op reptielen gebaseerd model. Dit unieke gebied, gelegen op een hoogte tussen 400 en 900 meter aan de voet van de Andes, grenst aan Nationaal Park Yasuní en drie nationale parken in de Andes. Aangezien geen van deze nationale parken in het vertex zelf is opgenomen, is het Pitalala-reservaat onmisbaar.

Khamai Foundation zet zich in om dit unieke deel van het Ecuadoraanse Amazonegebied te beschermen. Na de succesvolle oprichting van het Pitalala-reservaat begin 2025, ook met steun van het Landaankoopfonds, is onmiddellijke uitbreiding nu van cruciaal belang om een nieuw ontdekte populatie van de bedreigde spotted rocket frog te beschermen. Door het reservaat uit te breiden wordt voorkomen dat een weg wordt gebruikt voor illegale goudwinning. Hierdoor blijft het bestaande reservaat beschermd en wordt voorkomen dat de mijnbouw zich uitbreidt naar aangrenzende beschermde gebieden.

Met onze steun kan Khamai deze cruciale stap zetten. Door het reservaat met 78 hectare uit te breiden, wordt het huidige beschermde gebied verdubbeld. Dit beschermt niet alleen de habitat van de spotted rocket frog, maar ook die van duizenden andere soorten.

Over het Landaankoopfonds

Al 25 jaar maakt het IUCN NL Landaankoopfonds de bescherming van het leefgebied van bedreigde en kwetsbare soorten mogelijk. Dankzij lokale natuurbeschermers, leidt het veiligstellen van belangrijke ecosystemen tot een win-winsituatie voor de biodiversiteit, het klimaat en het welzijn van de lokale gemeenschappen. Het Landaankoopfonds wordt ondersteund door een groeiend aantal particuliere donoren en donateurs.