Headerfoto: Bij op paarse bloem © Vizyweb voor Pixabay

Nederlandse natuur en biodiversiteit onvoldoende beschermd

De afgelopen tien jaar zijn in Nederland verschillende maatregelen genomen om de Nederlandse natuur en biodiversiteit te beschermen [1]Sanders, M. E., Henkens, R. J. H. G., & Slijkerman, D. M. E. (2019). Convention on biological diversity: Sixth national report of the Kingdom of the Netherlands (No. 156). Statutory Research … Continue reading. Dit is echter onvoldoende gebleken: geen van de biodiversiteitsdoelen voor 2020 is behaald en in geen enkel Europees land worden zo veel dier-en plantensoorten bedreigd als in Nederland [2]PBL (2020) Staat van instandhouding EU-soorten en habitattypen (2020) (indicator 0030, versie 57, 07-09-2020) Website Balans van de Leefomgeving. Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag. Het is cruciaal om biodiversiteitsverlies te stoppen en de natuur te herstellen. Niet alleen om alle prachtige soorten die ons land rijk is te behouden, maar ook voor een duurzame voedselvoorziening, schoon drinkwater, een gezonde leefomgeving en het halen van de klimaatdoelen. De ongekend snelle achteruitgang van soorten vormt een minstens even grote bedreiging voor de mensheid als de opwarming van de aarde, stelde IPBES.

Nieuwe doelen voor biodiversiteit

In 2022 vindt in Kunming, China, de VN Biodiversiteitstop (Convention on Biological Diversity COP15) plaats. Daar worden nieuwe biodiversiteitsdoelen voor 2030 gesteld.

Nederland zal deelnemen aan de internationale Biodiversiteitstop en zich ook commiteren aan de nieuwe doelen die gesteld zullen worden. Als lid van de Europese Unie committeerde Nederland zich onlangs aan 30% beschermde natuur in 2030. Om deze internationale doelen te kunnen behalen is een set meetbare, nationale doelen voor biodiversiteit noodzakelijk.

In 2021 publiceerde IUCN NL een Nederlandse actieagenda voor biodiversiteit. Deze bevat ruim 150 toezeggingen van organisaties uit uiteenlopende delen van de samenleving.

Doelen voor natuurherstel

Het beleid en de acties voor natuurherstel mist een samenhang op landelijk niveau: er zijn in ons sterk gedecentraliseerde stelsel verschillende aanpakken en strategieën van diverse overheden en organisaties . De samenhang en optelsom zijn vaak onvoldoende helder, waardoor het onzeker is in hoeverre alle beleid en acties daadwerkelijk toewerken naar biodiversiteitsherstel.

Om het tij voor de Nederlandse natuur te keren hebben we een gezamenlijke strategie nodig met daarin een heldere, gedeelde set doelen op landelijk niveau. Die doelen en de monitoring van de voortgang erop moeten gebaseerd worden op de meest actuele kennis van biodiversiteit, beleidsdoelen en natuurbeheer. Het Nationaal Dashboard Biodiversiteit is hiervoor hét instrument.

‘In lijn met internationale en Europese afspraken, moeten we ambitieuze nationale doelen stellen voor biodiversiteitsherstel in Nederland. Overheid en maatschappelijke actoren zullen samen nog grote inspanningen moeten leveren om de hele samenleving daarbij te betrekken. Door de voortgang nauwlettend te monitoren maken we inzichtelijk hoever we zijn richting onze beoogde resultaten.’

Coenraad Krijger, directeur IUCN NL

Wat is het Nationaal Dashboard Biodiversiteit?

Het Nationaal Dashboard Biodiversiteit wordt een breed gedeeld en gebruikt instrument om de voortgang naar biodiversiteitsherstel te meten en strategieën en beleid te sturen. Het Dashboard zal bestaan uit een beperkte, zorgvuldig gekozen set indicatoren die beleidsmakers, ontwikkelaars, grondgebruikers en sectoren kunnen gebruiken om hun ambities en strategieën voor biodiversiteit te toetsen en te richten op de nationale doelen. Het Dashboard draagt zo via doelgerichte, inzichtelijke informatie bij aan de versnelling van biodiversiteitsherstel in Nederland.

Onze partners

IUCN NL, Naturalis, Soorten NL en Sovon werken samen met overheidsorganisaties, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen aan de ontwikkeling van het Nationaal Dashboard Biodiversiteit. Met onze gedeelde expertise en brede netwerk maken wij het Dashboard tot een bruikbaar en gedegen instrument waarmee doelen voor biodiversiteitsherstel worden gesteld en gemete

Veelgestelde vragen over het biodiversiteitsverdrag

  • Hoe ziet het proces van het Biodiversiteitsverdrag eruit?

    De partijen van het Biodiversiteitsverdrag komen om de twee jaar samen voor een Conferentie van Partijen (CoP). Hier worden concretere afspraken gemaakt over onderdelen van het Biodiversiteitsverdrag en de uitwerking ervan. Ook worden er doelen gesteld om over een langere tijdsperiode (10 jaar) de biodiversiteit te beschermen. Landen rapporteren periodiek over de voortgang in het halen van de doelen. De top in Kunming is de vijftiende editie van deze conferentie (CoP15).

    In aanloop naar de top zijn verschillende commissies en werkgroepen bezig met consultaties op mondiaal, regionaal en thematisch niveau. De deelnemende landen kunnen ter voorbereiding hun eigen bijeenkomsten organiseren om natuurorganisaties, bedrijven, kennisinstellingen en overheid inbreng te laten geven voor de bijdrage die het land gaat leveren.

  • Waarom is het Biodiversiteitsverdrag belangrijk?

    Het Biodiversiteitsverdrag is hét internationale beleidsmechanisme waarmee biodiversiteitsverlies wordt aangepakt. Door de vele en grensoverschrijdende oorzaken van het probleem is mondiale samenwerking cruciaal om biodiversiteitverlies aan te pakken. De Biodiversiteitstop is de belangrijkste plek waar dit gerealiseerd kan worden.

  • Wat is de rol van IUCN NL in het Biodiversiteitsverdrag?

    IUCN NL zet zich in voor een ambitieuze en breed gedragen Nederlandse biodiversiteitagenda die bijdraagt aan de nieuwe biodiversiteitsdoelen, met bijdragen van de verschillende groepen in de samenleving. Hiervoor roepen we Nederlandse organisaties op om een toezegging (‘pledge’) te doen.

    We richten ons op het behoud en herstel van biodiversiteit in Nederland, het verkleinen van de Nederlandse biodiversiteitsvoetafdruk in het buitenland, en het versterken van biodiversiteit in de Nederlandse internationale samenwerking. Ook streven we naar een gezamenlijke, breed gedragen Nederlandse positie voor de nieuwe doelen die in 2021 gesteld moeten worden.

  • Wat is de rol van Nederland in het Biodiversiteitsverdrag?

    Nederland is één van de landen die het verdrag in 1992 ondertekenden en zal dan ook aanwezig zijn bij de Biodiversiteitstop. Als lid van de Europese Unie heeft Nederland zich bovendien gecommitteerd aan de EU Biodiversiteitsstrategie voor 2020.

    Daarom is het nu belangrijk dat de overheid samen met maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers tot een concrete, ambitieuze Nederlandse inbreng voor het verdrag komt. Zij moeten een actieagenda ontwikkelen die laat zien wat Nederland kan en wil bijdragen aan de bescherming van biodiversiteit. IUCN NL roept Nederlandse organisaties op om bij te dragen aan de Nederlandse actieagenda door een toezegging te doen, een zogenaamde ‘pledge’.

    Wil je ook een pledge doen, of hier meer over weten? Ga dan naar onze pagina ‘Doe een pledge voor biodiversiteit’.

  • Wat is het Biodiversiteitsverdrag?

    Het Biodiversiteitsverdrag, Conventie inzake Biologische Diversiteit (CBD), is één van de drie verdragen die in 1992 op de VN conferentie inzake Milieu en Ontwikkeling in Rio de Janeiro zijn opgezet. Naast het Klimaatverdrag werd hier ook een verdrag getekend om de biodiversiteit te behouden. In 2011 werden hiervoor 20 concrete doelen gesteld, de zogenaamde Aichi targets. Deze strategische doelen lopen in 2020 af, wat betekent dat er nieuwe doelen gesteld moeten worden. Dit wordt gedaan op de Biodiversiteitstop in Kunming, China.

    Het Biodiversiteitsverdrag is door 196 landen ondertekend, het is daardoor één van de breedst gesteunde internationale milieuverdragen. Ook Nederland heeft het verdrag ondertekend.

    Met hun handtekening verplichten landen zich om: biodiversiteit te behouden, duurzaam gebruik te maken van biodiversiteit en de kosten en opbrengsten uit biodiversiteit eerlijk tussen landen te verdelen.

  • Wat kan ik doen om bij te dragen aan het biodiversiteitsverdrag?

    Nederlandse bedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en burgers kunnen bijdragen aan de nieuwe biodiversiteitsdoelen door een ‘pledge’ te doen voor de Nederlandse Actieagenda voor biodiversiteit.

    Een pledge is een toezegging die bijvoorbeeld kan gaan over het herstel van soorten, het behoud of herstel van natuur, het tegengaan van bedreigingen voor biodiversiteit, het creëren van bewustzijn of het inspireren van anderen om in actie te komen.

    Iedere pledge op de Nederlandse actieagenda draagt bij aan de doelen van het Biodiversiteitverdrag (CBD): biodiversiteit behouden, duurzaam gebruikmaken van biodiversiteit en opbrengsten uit biodiversiteit eerlijk verdelen.

Meer weten over biodiversiteitsherstel?

Maxime Eiselin
Senior Expert Nature-based Solutions
Hanneloes Weeda
Grants and Funding Manager
Telefoon: 020-3018246
Caspar Verwer
Senior Expert Nature Conservation

Index

Index
1 Sanders, M. E., Henkens, R. J. H. G., & Slijkerman, D. M. E. (2019). Convention on biological diversity: Sixth national report of the Kingdom of the Netherlands (No. 156). Statutory Research Tasks Unit for Nature & the Environment. https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/554190
2 PBL (2020) Staat van instandhouding EU-soorten en habitattypen (2020) (indicator 0030, versie 57, 07-09-2020) Website Balans van de Leefomgeving. Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag