IUCN NL op COP17 in Jerevan: lokaal leiderschap in natuurbehoud en financiering op basis van vertrouwen

Van 19 tot en met 30 oktober 2026 vindt de VN-conferentie over biodiversiteit (CBD COP17) plaats in Jerevan, Armenië, onder het thema ‘In actie komen voor de natuur’. IUCN NL reist naar Jerevan met een cruciale vraag voor het succes van het Global Biodiversity Framework, namelijk: hoe zorgen we ervoor dat de middelen terechtkomen bij de mensen die dagelijks de natuur beschermen? Samen met onze partners organiseren en mede-organiseren we zes evenementen. Ontdek wat we gaan doen en waar je ons kunt ontmoeten.

Header foto: Armenia © akoppo from Getty Images via Canva

Waarom financiering de frontlinie niet bereikt

Grassroots-organisaties, inheemse volkeren, coöperaties en (vrouwelijke) milieuactivisten zijn meestal de eersten die in actie komen wanneer een bos wordt gekapt, een rivier wordt vervuild of een diersoort begint te verdwijnen. Zij ervaren aan den lijve hoe de crises op het gebied van biodiversiteitsverlies, water, klimaatverandering en bestaansmiddelen in hun landschap met elkaar samenhangen. Vaak al lang voordat en zeker lang nadat internationale politici deze onderwerpen op de agenda zetten. Toch komt al geruime tijd slechts een klein deel van de financiering terecht op de juiste plek: bij de organisaties die actief zijn in de landschappen met de grootste biodiversiteit ter wereld.

Regelmatig worden de mensen die het dichtst bij het vuur staan pas aan het einde van een natuurbeschermingsplan betrokken, in plaats van aan het begin. Financiering gaat in de regel gepaard met korte projecttermijnen, vaste begrotingsposten en rapportageverplichtingen die een kleine organisatie meer tijd kunnen kosten dan het werk zelf. In sommige gevallen betekent dit zelfs de ondergang van een organisatie betekenen.

Als we blijvende resultaten willen in landschappen met een rijke biodiversiteit, moet hier verandering in komen.
Het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF) roept zelf op tot de volledige en effectieve participatie van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, inclusief vrouwen, bij beslissingen over biodiversiteit (Doelstelling 22). Willem we dat doel bereiken, dan zijn natuurbescherming vanuit lokaal leiderschap en Trust-based funding, ofwel financiering op basis van vertrouwen nodig.

25 Jaar aan financiering op basis van vertrouwen in praktijk

Hoewel de term Trust-based funding de afgelopen jaren aan populariteit wint, is dit voor IUCN NL geen nieuwe trend, het is al meer dan 25 jaar werken onze werkwijze.
Ons uitgangspunt is eenvoudig: de mensen die het dichtst bij de natuur staan, zijn het best in staat om te bepalen wat de natuur nodig heeft. Wij zorgen ervoor dat de middelen onze partners snel, flexibel en met zo min mogelijk voorwaarden bereikt en staan ze partners bij wanneer het moeilijk wordt.
Enkele voorbeelden van lopende programma’s:

• Landaankoopfonds(sinds 2001). Lokale organisaties kopen en beheren bedreigde gebieden met natuurwaarde. Tot nu toe hebben meer dan 120 lokale ngo’s via 156 projecten in 42 landen ruim 60.000 hectare veiliggesteld.
• Nature’s Heartbeat (2025 – 2031). Voortbouwend op eerdere programma’s zoals de Green Livelihoods Alliance, werken we samen met Armonía (Bolivia), A Rocha Ghana, Ecotrust (Oeganda) en NTFP-EP (Indonesië en de Filippijnen), waarbij we meer dan 30 lokale organisaties in zeven landschappen met een grote biodiversiteit ondersteunen en drie jaar lang onbestemde financiering ontvangen. Het programma wordt mogelijk gemaakt door de Nederlandse Postcodeloterij. Dankzij een uitbreiding, gefinancierd door een nieuwe particuliere donor, zal het netwerk worden uitgebreid naar twaalf landschappen in zeven landen, met negen consortiumpartners en ongeveer 50 lokale, burger- en maatschappelijke organisaties.
• Noodhulp voor verdedigers in de frontlinie. Tussen 2021 en 2025 heeft IUCN NL via de Green Livelihoods Alliance € 130.370 aan noodhulp toegekend aan 33 aanvragen van milieuorganisaties.
• Green Lifeline Action Fund. Via een netwerk van betrouwbare voordragers (Trusted Nominators), verstrekt dit fonds noodfinanciering op basis vna vertrouwen aan natuurbeschermers en milieuactivisten die met onverwachte noodsituaties worden geconfronteerd. Deze programma’s illustreren iets wat we tijdens de COP nog vaak zullen benadrukken: vertrouwen en verantwoordingsplicht staan niet op gespannen voet met elkaar, maar versterken elkaar juist. Mits ze op de juiste manier worden toegepast.

Overzicht van onze COP17 sessies

Lokaal geleid behoud van essentiële biodiversiteitsgebieden (Key Biodiversity Areas / KBA): grassroots-organisaties die centraal staan in natuurbescherming

• Datum & tijd: Maandag 19 oktober, 13:15–14:45
• Locatie: Blue Zone, Spitak – Side-event Room 2 (officiële CBD sessie)
• Organisator: IUCN NL, in samenwerking met het KBA-secretariaat, Armonia, NTFP-EP, Arocha Ghana, Warsi, Strong Roots en Ecotrust
• Format: Online, livestream

Essentiele biodiversiteitsgebieden (KBA) worden vaak beschermd door degenen die erin en eromheen wonen; grassroots-organisaties, inheemse volkeren, lokale gemeenschappen, religieuze groeperingen en coöperaties. Toch worden zij nog steeds zelden erkend als volwaardige partijen op het gebied van natuurbehoud en ondervinden zij grote belemmeringen bij de toegang tot financiering, besluitvorming en landrechten.

Sprekers uit zes landen vertellen hoe natuurbehoud vanuit lokaal leiderschap resultaten oplevert voor zowel de biodiversiteit als de lokale gemeenschappen en het beheer van belangrijke landschappen op de lange termijn versterkt. Een belangrijk onderdeel van de discussie: op vertrouwen gebaseerde, flexibele en langetermijnfinancieringsmodellen, waarbij wordt voortgebouwd op de ervaringen uit het Nature’s Heartbeat-programma.

Sluit aan en ontdek hoe rechtvaardig bestuur, directe financiering en duurzame institutionele ondersteuning lokale partijen een centrale rol kunnen geven in wereldwijde natuurbescherming.

Van versnippering naar actie: het mobiliseren van financiële middelen voor lokaal geleid natuurbehoud

• Datum en tijd: dinsdag 20 oktober, 14:15–15:15
• Locatie: Blue Zone, Nederlands paviljoen
• Organisatoren: IUCN NL, Conservation Connect en A Rocha Ghana
• Format: Interactieve workshop (beperkt tot ongeveer 30 deelnemers)

Inheemse volkeren en lokale gemeenschappen behoren tot de belangrijkste hoeders van de wereldwijde biodiversiteit, maar hun organisaties kampen nog steeds met een ernstig gebrek aan financiële middelen en krijgen zelden het vertrouwen voor het uitwerken van natuurbeschermingsstrategieën. In deze interactieve workshop werken financiers, tussenpersonen en natuurbeschermers zij aan zij om de belemmeringen voor financiering in kaart te brengen, met inbegrip van de beperkingen waarmee financiers en tussenpersonen zelf te maken hebben.

Aan de hand van concrete voorbeelden van lokaal leiderschap en op vertrouwen gebaseerde financiering zoeken we naar praktische manieren om financiering toegankelijker, flexibeler, duurzamer en effectiever te maken. Het verwachte resultaat: een gezamenlijke analyse van de uitdagingen, een duidelijke oproep tot actie en praktische aanbevelingen voor een sterkere samenwerking binnen het financieringsecosysteem.

Het werken aan vertrouwen voor de biodiversiteit: een nieuwe visie op financieringsrelaties voor een grotere impact op natuurbehoud

• Datum en tijd: woensdag 21 oktober, 12.00–13.00 uur
• Locatie: Blue Zone, FPWC-paviljoen, Meridian Exhibition Center
• Organisatoren: Synchronicity Earth en IUCN NL
• Format: Interactief panel met dialoog met het publiek

Vertrouwen is meer dan alleen een waarde. Het is een strategie om betere resultaten op het gebied van natuurbehoud te behalen. Zoals een vrouwenrechtenactiviste het verwoordde: vertrouwen geeft meer kracht dan geld.

Tijdens deze sessie bespreken donoren, tussenpersonen en belanghebbenden in het natuurbeschermingsveld wat financiering op basis van vertrouwen voor hen betekent, en hoe dit lokaal leiderschap kan versterken, de machtsverhoudingen kan verschuiven, drempels kan verlagen en kan bijdragen aan de verwezenlijking van de ambities van het Global Biodiversity Framework.

Synchronicity Earth staat stil bij de ontwikkeling van op vertrouwen gebaseerde filantropie, terwijl IUCN NL vertelt hoe wij vertrouwen in de praktijk brengen via het Landaankoopfonds, Nature’s Heartbeat en het Green Lifeline Action Fund. We gaan in op de vraag: hoe kunnen vertrouwen en verantwoordingsplicht elkaar versterken in plaats van met elkaar te concurreren?

Impact creëren: uitbreiding van Nederlandse internationale partnerschappen voor Nature-based Solutions

• Datum en tijd: woensdag 21 oktober, 14:15–15:15
• Locatie: Blue Zone, Nederlands paviljoen
• Organisator: IUCN NL, Partners for Water, Wetlands International, IUCN West-Afrika/WACA en EcoBenin.

Deze sessie richt zich op samenwerkingsverbanden binnen de Nederlandse watersector ter bevordering, uitvoering en opschaling van nature-based Solutions, met bijzondere aandacht voor initiatieven in West-Afrika en het potentieel daarvan voor duurzaam waterbeheer en voordelen voor de biodiversiteit.

Irene Dankelman Young Ecofeminist Award: een eerbetoon aan vrouwen uit de basis en feministische voorvechters in de frontlinie die zich inzetten voor de biodiversiteit

• Datum en tijd: woensdag 21 oktober, 16:15–17:45
• Locatie: Green Zone, Upper Stage, Karen Demirtchian Sport Complex
• Organisatoren: WECF (coördinator), IUCN NL, Both ENDS en WEDO

De Irene Dankelman Young Ecofeminist Award, die in 2024 tijdens de COP16 in het leven werd geroepen, is een eerbetoon aan jonge leiders op milieugebied die zich inzetten op het snijvlak van gender- en milieurechtvaardigheid.

Het eert de nalatenschap van Irene Dankelman, een pionier op het gebied van het koppelen van gendergelijkheid aan klimaat en biodiversiteit, en die een toegewijde mentor was voor jonge activisten.

Tijdens COP17 vieren we het werk van drie vrouwelijke leiders die biodiversiteit beschermen en hun gemeenschappen versterken. De ceremonie brengt bovendien grassroots-feministen en sprekers op hoog niveau samen. De discussie zal gaan over waarom gendergelijke oplossingen essentieel zijn voor het oplossen van de drievoudige, planetaire crisis.

Veerkracht in het natuurbeschermingswerk in het veld: waarom financiering op basis van vertrouwen voor snelle respons essentieel is voor de uitvoering van het Global Biodiversity Framework

• Datum en tijd: vrijdag 23 oktober, 14.00–15.00 uur
• Locatie: Blue Zone, IUCN-paviljoen, Forumzaal B (evenement nr. 67)
• Organisator: IUCN NL, met financiers van het Rapid Response-fonds, waaronder het R2C2-programma van CEPF
• Format: Online, live gestreamd via het IUCN-paviljoen

De doelstellingen op het gebied van biodiversiteit kunnen alleen worden gehaald, als de mensen in de frontlinie de nodige steun krijgen wanneer zich een crisis voordoet. Ontdek met welke noodsituaties natuurbeschermers en milieuactivisten te maken krijgen – van bedreigingen en juridische intimidatie tot branden en rampen – en hoe fondsen voor snelle hulp hen helpen het onverwachte het hoofd te bieden en de moeizaam behaalde resultaten op het gebied van natuurbehoud te beschermen.

Maakt u deel uit van een organisatie die in de frontlinie werkt? Deze sessie biedt u de kans om rechtstreeks met uw collega’s en donoren te spreken en te delen wat wel en niet werkt. Uw inbreng helpt bij het verbeteren van financieringsprocessen en -criteria, zodat deze beter aansluiten bij de praktijk, inclusief onze eigen manier van werken.

Ontmoet ons in Jerevan

Ons team zal de hele eerste week van de COP17 in Jerevan aanwezig zijn. Bent u een financier, tussenpersoon of een organisatie die zich in het veld inzet en op zoek bent naar manieren om financiering voor natuurbehoud directer, flexibeler en effectiever te maken? We gaan graag met u in gesprek. Neem contact met ons op om een afspraak te maken of kom langs bij een van onze sessies.

Kun je er niet persoonlijk bij zijn? Verschillende sessies worden live gestreamd. Volg IUCN NL op LinkedIn voor updates uit Jerevan.