Amazon Gold Flows: versterken van traceerbaarheid en aansprakelijkheid om Colombiaanse bossen te beschermen

Headerfoto: boot op een rivier in het Colombiaanse Amazonegebied (ter illustratie) © Andrés Ramírez via Pexels

Informele goudwinning in het Colombiaanse Amazonegebied

Naar schatting 80 procent van de Colombiaanse goudexport is afkomstig uit illegale bronnen^[1]Takeaways on illegal gold mining and illicit financial flows: from the Amazon basin to destination countries – Countering Environmental Corruption Practitioners Forum, en een aanzienlijk deel van deze winning vindt plaats binnen beschermde gebieden. Goudwinning is een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing, aantasting van ecosystemen en sociaal-ecologische conflicten in het Colombiaanse Amazonegebied. De rivieren in het Amazonegebied zijn broeinesten van illegale goudwinning geworden. Het kwik dat bij de goudwinning wordt gebruikt, leidt bijvoorbeeld tot riviervervuiling, wat directe gevolgen heeft voor het leven van de oorspronkelijke bevolking en lokale gemeenschappen.

De toenemende wereldwijde vraag naar goud en de recordhoge prijzen hebben bijgedragen aan een toename van de informele goudwinning. Hieronder vallen ook illegale activiteiten die diep verankerd zijn in complexe transnationale criminele netwerken. Corruptie, mazen in de wet, beperkte toegang tot betrouwbare informatie en een zwakke vervolgingscapaciteit hebben een context gecreëerd waarin illegale winning en handel welig tieren. Bovendien zorgen gebrekkige traceerbaarheidssystemen en niet-transparante toeleveringsketens ervoor dat illegaal goud naar de formele wereldmarkten kan worden gesluisd, waardoor criminele inkomsten worden versterkt en ontbossing in stand wordt gehouden. Daarbovenop is goud van strategisch belang geworden voor het witwassen van geld, waarbij miljarden dollars aan illegale opbrengsten goud gebruiken als financieel instrument om de formele financiële systemen binnen te dringen.

Illegale goudstromen voorkomen, opsporen en aanpakken

Het aanpakken van de uitdagingen die verband houden met de gevolgen van de goudwinning in het Colombiaanse Amazonegebied vereist gedeelde verantwoordelijkheid en gecoördineerde actie tussen producerende en consumerende landen, waaronder Colombia, de EU en het Verenigd Koninkrijk. Het dichten van lacunes op het gebied van handhaving, kennis en regelgeving is essentieel om illegale goudstromen in te dammen en de gevolgen ervan te beperken.

Tegen deze achtergrond is het onze langetermijnambitie om de institutionele – en gemeenschapscapaciteiten te versterken om illegale goudstromen vanuit het Colombiaanse Amazonegebied naar Europa en het Verenigd Koninkrijk te voorkomen, op te sporen en erop te reageren. Door bruikbaar bewijsmateriaal te genereren, de traceerbaarheid van goud te verbeteren en de samenwerking tussen justitiële, handhavings- en milieuautoriteiten te versterken, streven we ernaar de handhavingsinspanningen te versterken en de prikkels voor illegale goudwinning te verminderen. Het uiteindelijke doel is het beschermen van bosecosystemen en het waarborgen van de rechten en grondgebieden van inheemse en lokale gemeenschappen die van het bos afhankelijk zijn.

Amazon Gold Flows, een samenwerkingsverband tussen de Fundación para la Conservación y el Desarrollo Sostenible (FCDS) en IUCN NL, zet deze visie om in daden door het verzamelen van bewijsmateriaal, capaciteits- en beleidsversterking om ontbossing, aantasting van ecosystemen en sociaal-ecologische conflicten in het Amazonegebied terug te dringen.

‘Met Amazon Gold Flows willen we de Colombiaanse Amazonebossen beschermen door licht te werpen op illegale goudstromen en na te gaan hoe illegaal goud in transnationale toeleveringsketens terechtkomt. Door dit aan het licht te brengen, wil het programma beleidsmaatregelen ondersteunen ter bescherming van de biodiversiteit en de mensenrechten.’

• Marc Hoogeslag, projectleider
  
  

Projectaanpak

Het project combineert het versterken van institutionele en gemeenschapscapaciteiten met gecoördineerde actie tussen Colombia, de EU en het Verenigd Koninkrijk, om effectieve barrières op te werpen tegen de winstgevendheid van de misdrijven die verband houden met illegale goudstromen en het gebruik van kwik. Door deze transnationale aanpak toe te passen, combineren we technisch bewijsmateriaal, institutionele samenwerking en sterkere regelgevingskaders, die gezamenlijk de traceerbaarheid en verantwoordingsplicht van goud zullen verbeteren en de druk op de Amazonebossen zullen verminderen.

De projectpartners hanteren drie onderling samenhangende aanpakken die bijdragen aan het terugdringen van illegale goudstromen en ontbossing in het Colombiaanse Amazonegebied. De activiteiten vloeien voort uit de volgende pathways:

• onderzoek en het verzamelen van bewijsmateriaal
• capaciteitsversterking
• beleidsactiviteiten.

Projectpartners

Amazon Gold Flows wordt uitgevoerd door FCDS Colombia en IUCN NL. De ngo’s werken gezamenlijk aan de projectactiviteiten, met name die welke betrekking hebben op transnationale toeleveringsketens, criminele netwerken en de territoriale impact van illegale goudwinning en -handel. We werken al vele jaren samen met FCDS, bijvoorbeeld in het project Amazon Rights in Focus en het programma Forest for a Just Future van de Green Livelihoods Alliance.

Dit project wordt gefinancierd door de Jacob Futura Foundation.

Aansluiting bij de strategie van IUCN NL

Onze projecten sluiten aan bij de drie onderling samenhangende trajecten die zijn vastgelegd in onze strategie-update voor 2024–2026. Het project ‘Amazon Gold Flows’ sluit aan bij alle drie de trajecten:

• klimaatbestendige landschappen met een rijke biodiversiteit en natuurbeleid
• milieurechtvaardigheid
• natuurbeleid